Over de Vereniging Oud Oegstgeest

Cultuur, historie en ruimtelijke kwaliteit

De Vereniging Oud Oegstgeest (VOO) is in 1987 opgericht, uit onvrede over de sloop van het historische pand ‘Curium’. Eén van de eerste acties van de VOO was het aanbieden van een monumentenlijst, de zgn. Paarse nota,  aan het College van B&W. In deze lijst worden waardevolle, karakteristieke en gezichtsbepalende gebouwen beschreven.
Nu, bijna vijfentwintig jaar later, is de VOO een cultuurhistorische vereniging én een eigentijdse belangenvereniging die zich sterk maakt voor de ruimtelijke kwaliteit van ons dorp. Actieve leden vergaren kennis over de geschiedenis van het dorp en zijn bewoners. Zij publiceren daarover in het halfjaarlijks verenigingsblad 'Over Oegstgeest'. De auteurs en de redactie besteden veel zorg aan de inhoud en de vormgeving van elke uitgave.
De VOO zet zich ook in voor behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit in Oegstgeest. Ons dorp is karakteristiek en moet dat ook blijven. Daarom voelt de VOO zich ook betrokken bij nieuwe ontwikkelingen in het dorp op het gebied van ruimtelijke ordening.

Behoud van het ‘oude’ en eigentijdse ontwikkelingen hoeven zeker niet haaks op elkaar te staan. Een levend dorp is dynamisch en nieuwe gebouwen en wijken kunnen een prima aanvulling zijn op het bestaande. Maar oud en nieuw moeten wel bewust met elkaar in verbinding worden gebracht, op basis van een duidelijke visie van het gemeentebestuur. De ervaring leert dat het ook in Oegstgeest nodig is om daar aandacht voor te blijven vragen.
De VOO telt meer dan zevenhonderd leden. Een groot deel van de leden is actief. Zij zetten zich vrijwillig in. Deze mensen ervaren dat het heel stimulerend is om bewust met je omgeving bezig te zijn en daar met anderen over in contact te komen.

De Vereniging organiseert en initieert een breed scala aan activiteiten en is op verschillende terreinen in het dorp actief.

Excursies
De VOO streeft ernaar om één à twee keer per jaar een excursie te organiseren voor de leden, een gezamenlijk bezoek aan een pand, park of wijk. Deskundigen en/of betrokkenen verzorgen meestal een inleiding, waarna een rondwandeling volgt.
Het organiseren van zo’n excursie is vanzelfsprekend afhankelijk van beschikbare onderwerpen. De Vereniging probeert daarbij in te spelen op de actualiteit. Zo zijn er, zowel in 2009 als 2010 en 2011, excursies georganiseerd naar de opgravingen die plaatsvinden in Nieuw-Rhijngeest. Deze excursies konden pas zeer kort van tevoren worden aangekondigd, maar toch was er steeds een groep van tussen de 20 en 60 geïnteresseerde leden, inclusief de Archeologische Werkgemeenschap Nederland (AWN), aanwezig. 
Natuurlijk staan we ook open voor suggesties. Er valt in ons dorp nog veel te ontdekken en uit te dragen.

Lezingen
Een andere VOO-activiteit is het organiseren van een voorjaars- en najaarslezing en presentaties over historische, maar ook hedendaagse onderwerpen.

Het fotoarchief
De VOO is de (trotse) eigenaar van een collectie van circa 2000 historische foto’s en ansichtkaarten. Om de toegankelijkheid te verhogen is de hele collectie, met de hulp van vele vrijwilligers, stapsgewijs gedigitaliseerd. Het allereerste resultaat was een cd-rom met historische en hedendaagse opnamen van boerderijen in Oegstgeest. Deze is in het Jaar van de Boerderij (2003) uitgegeven. 
De VOO is bezig om het digitale fotobestand voor iedereen toegankelijk te maken. Dat gebeurt in samenwerking met de gemeente en met René de Groot, wiens vader ook beschikt over een ruime verzameling foto’s van het dorp. De drie fotoarchieven worden gezamenlijk ontsloten en zijn via internet toegankelijk. Zie Digitaal fotoarchief Oegstgeest.

Publicaties

De VOO heeft een aantal boeken uitgegeven om de geschiedenis van Oegstgeest voor een breed publiek zichtbaar te maken. Leden krijgen korting op de aanschafprijs. Zie Publicaties van de VOO.

De jaarlijkse Monumentendag
De tweede zaterdag in september is traditiegetrouw Open Monumentendag. Deze wordt elk jaar in nauwe samenwerking met de gemeente georganiseerd, waarbij historische panden en ruïne opengesteld zijn voor belangstellenden. Ieder jaar is er een thema. Voor 2011 is het thema 'Oude gebouwen - Nieuw gebruik'.

Gezonde spanning met gemeente
Een vereniging die zich inzet voor ruimtelijke kwaliteit komt regelmatig op het terrein van de gemeente. Er is dan ook sprake van regelmatig contact, zowel met het bestuur als met de ambtenaren. In het algemeen is er sprake van een constructieve samenwerking. In 2006 heeft de Vereniging een uitvoerig advies geschreven aan de gemeenteraad over de voorgenomen bebouwing van de Overveerpolder met voetbalvelden.
In 2008 heeft de VOO een uitgebreide notitie geschreven als reactie op het voorontwerp bestemmingsplan Oranje Nassau en werd de notitie 'Oegstgeest mooier in beschermd dorpsgezicht' gepubliceerd. 
Een kritische opstelling naar de gemeente is af en toe nodig, want de Vereniging heeft zijn eigen verantwoordelijkheid als belangenbehartiger van dorpsschoon.
In het verleden heeft de VOO in zijn bijdrage aan een hoorzitting van de gemeenteraad over de Structuurvisie laten weten, dat het voorliggende ontwerp veel te ‘rood’ was, d.w.z. veel te veel bebouwingsvoorstellen in onze groene gemeente bevatte. Ook van de lijst van mogelijke bebouwing ter dekking van het Poelgeest-tekort is toen publiekelijk afstand genomen. En in de discussie over de nieuwbouw op perceel Terweeweg 73 heeft de Vereniging eveneens positie ingenomen. Deze stap werd genomen om te bewerkstelligen, dat de gemeente het eigen principebesluit tot aanwijzing van de wijk als beschermd dorpsgezicht zou effectueren.
Tenslotte is de naamgeving van de nieuwe wijk Nieuw-Rhijngeest enkele maanden lang een belangrijk punt van geschil geweest tussen de Vereniging en de gemeente.

De Vereniging Oud Oegstgeest heeft een voorkeur voor het overlegmodel om te bewerkstelligen, dat de aandacht voor ruimtelijke kwaliteit niet verslapt. Ook maakt de VOO gebruik van lobby-netwerken. Deze werkwijze is meestal niet breed zichtbaar. Aldus is de VOO eerder een bestuurlijk opererende belangenbehartiger dan een actiegroep.
Toch wordt in uitzonderingsgevallen publieke actie niet geschuwd. De Vereniging heeft immers een gerichte doelstelling en verantwoordelijkheid. Zo nodig wordt daarom niet alleen in het regelmatig overleg, maar ook publiekelijk, afstand genomen van de gemeente. Zo blijft er sprake van een gezonde spanning.